Potrzeba komunikowania się z innymi jest niewątpliwie najważniejszą potrzebą psychiczną człowieka. Ma również podstawowe znaczenia dla rozwoju każdego dziecka. Komunikacja to droga do poznania samego siebie i rzeczywistości, która nas otacza, do zrozumienia i umysłowego uporządkowania świata. Jest sposobem odkrycia i wypróbowania własnych możliwości, wywieraniu wpływu na innych przy użyciu znaków. Niestety współczesny świat charakteryzuje nieumiejętność komunikowania się. Dotyczy to również, jak wskazuje Kielar - Turska naszego systemu edukacyjnego. Bowiem podstawowym problemem procesu dydaktycznego jest porozumienie się.

Rozwijanie skutecznych sposobów komunikowania się nauczyciele z dziećmi i dzieci między sobą jest wstępnym warunkiem edukacji. Najpierw nauczyciel powinien nauczyć różnych sposobów komunikacji z dziećmi zarówno werbalnych jak i niewerbalnych. Umiejętność odczytywania tych komunikatów ułatwi nauczycielowi poznać dziecko i zbliżyć się do niego. Ten skuteczny sposób posługiwania się językiem nazywa się kompetencją komunikacyjną. W procesie komunikowania się zwracamy uwagę nie tylko na to co mówimy, ale również w jaki sposób. Dla słuchających mają znaczenie wyrazy twarzy, postawa, gesty, cała mimika mówiącego. Te dodatkowe elementy dodają dopiero pełnego znaczenia przekazywanym słowom.

 

Komunikacja niewerbalna odgrywa istotną rolę w porozumiewaniu się międzyludzkim, gdyż:

 

 

 

 

Odczytywanie niewerbalnych komunikatów jest szczególnie ważne w odniesieniu do dzieci.

Komunikaty obejmują zachowania ekspresyjne (zwykle nieświadome, służą do wyrażania stanów wewnętrznych- charakterystyczne dla dzieci młodszych) oraz zachowania komunikacyjne (celowe, świadome, odnoszą się do relacji człowiek- człowiek).

 

    Proces edukacji dzieci w wieku przedszkolnym powinien być uwarunkowany właściwościami rozwojowymi dzieci. Uczenie, które ma wartość rozwijającą powinno uwzględniać wszystkie sfery rozwoju dziecka. W historii były okresy traktowania oddzielnie różnych sfer rozwoju człowieka, a w związku z tym propagowanie oddzielnego oddziaływania na sferę psychiczną i fizyczną. Obecnie zagadnienie związku pomiędzy psychiką i motoryką rozumie się bardzo szeroko, jako powiązanie ruchu z całokształtem procesów poznawczych i emocjonalno- motywacyjnych, zarówno w obrębie diagnostyki jak i terapii.

Jedną z metod mających na celu usprawnianie i zharmonizowanie współdziałania motoryki i psychiki jest metoda A. Weroniki Sherborne.
Weronika Sherborne w latach sześćdziesiątych wypracowała system ćwiczeń, który ma zastosowanie we wspomaganiu prawidłowego rozwoju dzieci i korygowaniu jego zaburzeń. Ćwiczenia te znane są pod nazwą Ruch Rozwijający. Nazwa ta wyraża główną ideę metody: posługiwanie się ruchem jako narzędziem wspomagania rozwoju psychoruchowego dziecka i terapii tego rozwoju.

    Ćwiczenia te wywodzą się z naturalnych potrzeb dziecka, które są zaspakajane w kontakcie z dorosłymi w trakcie ta zwanego „baraszkowania”. Podstawowe założenia metody Weroniki Sherborne to rozwijanie przez ruch świadomości własnego ciała i usprawniania ruchowego, świadomości przestrzeni i działania w niej oraz dzielenia przestrzeni z innymi ludźmi i nawiązywanie z nimi bliskiego kontaktu. Udział w ćwiczeniach metodą Weroniki Sherborne ma na celu stworzyć dziecku okazję do poznania własnego ciała, usprawnienia motoryki, poczucia swojej siły, sprawności i w związku z tym możliwości ruchowych. Ponieważ dzięki temu zaczyna mieć ono zaufanie do siebie, zyskuje też poczucie bezpieczeństwa. Podczas ćwiczeń ruchowych dziecko może poznać przestrzeń, w której się znajduje, przestaje być ona dla niego groźna, czuje się w niej bezpieczniej, staje się bardziej aktywne, przejawia większą inicjatywę, może być twórcze.

Metoda ta jest wykorzystywana do pracy z dziećmi zdrowymi, jak i z różnymi zaburzeniami rozwoju  m.in. dla dzieci upośledzonych umysłowo, dzieci z wczesnym mózgowym porażeniem dziecięcym, dzieci autystycznych, z zaburzeniami emocjonalnymi i zaburzeniami zachowania, dzieci głuchych, niewidomych.  Ruch Rozwijający    Weroniki Sherborne, ma  pomóc dziecku w poznaniu siebie, w zdobyciu do siebie zaufania, w poznaniu innych i nauczeniu się ufania im, a dalej – poprzez nabywanie pewności siebie i wiary we własne możliwości – w nauczeniu się aktywnego i twórczego życia. Do tego  dysponujemy przede wszystkim ruchem i możliwością bliskiego, fizycznego kontaktu z drugim człowiekiem. Jeżeli naprawdę będziemy rozumieć cel tych zajęć, to ich forma i propozycje różnych ćwiczeń będą się nam nasuwały same.

Planowane zajęcia prowadzone metodą Ruchu Rozwijającego muszą uwzględniać prawidłowości rozwoju emocjonalnego i społecznego dziecka oraz rozwoju procesu grupowego, a także możliwości i ograniczenia psychofizyczne dzieci, wynikające z zaburzeń ich rozwoju. Program zajęć dla całej grupy powinien uwzględniać zarówno potrzeby grupy, jak i indywidualne potrzeby dzieci. Grupa nie powinna być zbyt liczna.  Najbardziej komfortowe warunki zapewnia grupa licząca 6 – 14 dzieci, ale w przypadku oddziaływań profilaktycznych liczebność grupy może wynosić około 25 – 28 dzieci. Wiek nie jest ograniczony: mogą to być dzieci w wieku niemowlęcym, jak i dorośli.Najczęściej jednak pracuje się z dziećmi w wieku przedszkolnym, i szkolnym. Dobrze jest, gdy każdemu dziecku można zapewnić starszego lub dorosłego partnera. Rolę partnerów dzieci młodszych z powodzeniem mogą pełnić dzieci starsze. Metodę Weroniki Sherborne można zaliczyć do niewerbalnych treningów interpersonalnych. Zajęcia w grupie są szansą na zdobywanie i wzbogacanie doświadczeń społecznych. Mogą pomóc dzieciom w nauce bycia z innymi, czerpania satysfakcji z różnych form kontaktów społecznych. Metoda Weroniki Sherborne jest metodą ogromnie uniwersalną, o wielu możliwościach jej stosowania. Jest ona skuteczna jako metoda terapeutyczna, daje się też z powodzeniem wykorzystać w profilaktyce, może być pomocna w poszerzaniu doświadczeń psychologicznych i społecznych osób zainteresowanych własnym rozwojem.Metoda ta bywa wykorzystywana jako wstępny etap da innych zajęć terapeutycznych, np. dla dzieci mających trudności w czytaniu i pisaniu, czy jako część programu terapii psychologiczno-logopedycznej dzieci jąkających się lub psychoterapii dzieci nerwicowych. Metoda Weroniki Sherborne może być w zakresie profilaktyki dobra formą pomocy dzieciom, młodzieży, dorosłym w różnych sytuacjach trudnych.

 

Oto lista potrzeb człowieka, których realizacja jest możliwa poprzez metodę Ruchu Rozwijającego:

poczucia bezpieczeństwa, rozluźnienia, relaksu, rozładowania napięcia, „dawania” i „brania”,  akceptacji samego siebie,  poczucia siły i własnej wartości, bliskiego kontaktu z innymi ludźmi, poczucia własnej energii, satysfakcji związanej z wysiłkiem fizycznym, mobilizacji do pokonywania trudności, do sprawdzania się w trudnej sytuacji, poznania swojego ciała, odkrywania własnych możliwości,  odczucia energii własnej i energii drugiego człowieka , zaufania do siebie i innych, doznawania przyjemności, radości, zabawy, bliskości fizycznej drugiego człowieka,  więzi z grupą ,akceptacji swojego ciała,  spontaniczności,  pewności siebie, poczucia partnerstwa. Doświadczenia z ruchem w tej metodzie dostarczają przeżyć, które mogą wspomagać rozwój umiejętności komunikacyjnych (rozumianych tu jako kompetencja komunikacyjna).

 

Scenariusz ćwiczeń zawiera poniższe typy ruchu:

 

 

 

 

Ruch jako podstawowy i naturalny środek porozumiewania się wywodzi się z centrum naszeo ciała, jest potrzebny nie tylko zdrowemu dziecku, ale też dziecku z utrudnioną, np. komunikacją werbalną.

Dzięki  oddziaływaniom metody Ruchu Rozwijającego poprawia komunikowanie z otoczeniem. Ponieważ odbywają się w grupie dziecko ma możliwość naśladowania innych i ich obserwowania. W kontakcie z innymi doskonali się również słownictwo. Dziecko nabiera pewności siebie, umiejętności obrony własnych interesów, a więc akceptacji siebie i innych.