Logopedia-Fakty
"Ludzie wyjątkowo twórczy nie mogą poszczycić się wybitnymi ilorazami inteligencji, natomiast  wśród ludzi wybitnie inteligentnych ludzie twórczy nie trafiają się częściej niż w grupie o ilorazach mieszczących się w normie."
 
J.P. Guilford 1978
 
Start arrow Publikacje fachowe arrow Logopedia arrow Gnozja
26.10.2014.
 
 
Menu witryny
Start
Wiadomości
Encyklopedia logopedyczna
Publikacje fachowe
Poradnie,specjaliści,uczelnie
Szkolenia
Forum pomocy on-line
Na innych stronach
Katalog WWW
Ważne myśli i cytaty
Książki poszerzające horyzonty
Profilaktyka przed poczęciem
Okres prenatalny (ciąża )
Wczesna interwencja
Model Terapii J. F-K
Narzędzia diagnostyczne
Metody Terapii
Nasi Prelegenci
O Nas
Nasze przedszkole
Sklep P.W.D. Apex
Pomoce logopedyczne

Lista produktów


Zaawansowane szukanie




Zapomniałeś hasło
Nie masz konta? Załóż sobie
Pokaż koszyk
Twój koszyk jest pusty.
Nasze Strony
 
 
 
 

Gnozja PDF Drukuj Email
Wpisał: Natalia Volkmer   
08.11.2010.
Gnozja in. percepcja, spostrzeżenie, to proces poznawczy, którego wynikiem jest odzwierciedlenie przedmiotów, sytuacji i zjawisk, oddziałujących w danym momencie na narządy zmysłowe wraz z ich wszystkimi cechami. Inaczej jest to zdolność kory mózgowej do rozpoznawania przedmiotów i zjawisk oraz ich oceny (wiemy co widzimy, trzymamy i słyszymy). Zaburzenia gnozji uniemożliwiają rozumienie znaczenia różnych bodźców zmysłowych. Mimo zachowania samej czynności zmysłów mogą przejawiać się jako agnozja, czyli upośledzenie lub utrata zdolności rozpoznawania przedmiotów i zjawisk na skutek braku spostrzeżeń i wyobrażeń, spowodowanych nieprawidłowym pojmowaniem i przetwarzaniem wrażeń odbieranych za pośrednictwem jakiegokolwiek zmysłu, gł. wrażeń wzrokowych, słuchowych i dotykowych.

Jeżeli agnozja odnosi się do bodźców odbieranych w procesie nadawania mowy lub jej odbioru, mamy do czynienia z agnozją somestetyczną oralną zwaną też agnozją kinestetyczną lub agnozją słuchowo- werbalną. Gnozja somestetyczna oralna (identyfikacja bodźców czuciowych) to inaczej afazja aferentna, motoryczna, ruchowa, kinestetyczna. Jej zaburzenie prowadzi do braku analizy i syntezy sygnalizacji z obwodu aktualnej pozycji narządów mowy. Aby wykonać ruch przede wszystkim konieczna jest kinestetyczna aferentacja, czyli system impulsów kinestetycznych, które „informują” mózg o położeniu poruszającej się kończyny, połączeń stawowych i stopniu napięcia mięśni. Gdy impulsy aferentne (ich syntezę realizują okolice czucia somatycznego w korze zaśrodkowej) nie dochodzą, ruch pozbawiony jest podstawy aferentnej, a impulsy idące z kory mózgu do mięśni przestają być faktycznie kierowane. Zatem nawet niewielkie uszkodzenia okolicy zaśrodkowej w korze mogą doprowadzić do swoistej apraksji kinestetycznej, która przybiera postać zaburzenia subtelnych, zróżnicowanych ruchów, prowadzących do niemożności uzyskania pożądanego ułożenia ręki. Mylenie dźwięków, różnych pod względem właściwości akustycznych, ale zbliżonych z punktu widzenia artykulacji, można traktować jako właściwy wskaźnik przy diagnozowaniu uszkodzeń dolnych zaśrodkowych części lewej półkuli. Wtórny (układowy) objaw tego defektu wyraża się w swoistych zaburzeniach pisma, polegających również na myleniu zbliżonych artykulemów (np. „ł” – „n” – „d”). Chorzy mogą napisać „snot” lub „słon” zamiast „stół”.     Chorzy z głęboką afazją aferentną nie wiedzą, jakie położenie należy nadać językowi i wargom, aby wypowiedzieć dane dźwięki. Chorzy z lżejszą formą takich zaburzeń, mylą zbliżone artykulemy (różniące się jedną cechą), zmieniają artykulację podniebienno – językowe, wymawiając „d” zamiast „ł”, albo mieszają artykulacje wargowe, zastępując „b” lub „p” artykulacją „m”. U niektórych chorych obserwujemy np., że już samo artykułowanie głosek sprawia im ogromne trudności. Chory, próbując wypowiedzieć najprostszy wyraz, bardzo długo jakby poszukuje prawidłowego układu ust, języka czy innych części aparatu artykulacyjnego. Czasami zdarza się nawet, że pacjent pomaga sobie ręką, jakby układał wargi czy język w pozycji potrzebnej do powiedzenia np. „a”. Mowa jego jest bardzo spowolniała i mało zrozumiała.
Nie znaczy to, że ograniczeniu uległa zdolność poruszania wargami czy językiem – wręcz przeciwnie, chory przy innych okazjach wszystkie ruchy wykonuje prawidłowo. To, co sprawia mu trudność, to wyczucie, jak skoordynować ruchy tak, aby powstała potrzebna głoska.
 
W tej sytuacji szczególną trudność sprawia choremu dokładne odróżnienie przy wypowiadaniu których głosek ruchy narządu artykulacyjnego są zbliżone. Np. artykulacja „n” i „d” różni się tylko nieznacznie, co łatwo samemu sprawdzić. Tej właśnie różnicy chory nie jest w stanie wyczuć i zamiast „dom” mówi „nom”, co utrudnia zrozumienie całego wyrazu. Podobne z resztą błędy chorzy popełniają w pisaniu, nawet u osoby z dobrze opanowanym nawykiem pisania ciche wypowiadanie zapisanych wyrazów odgrywa pewna rolę w sprawnym przebiegu tej czynności.     Istotą afazji jest uszkodzenie aktu artykulacyjnego, a w konsekwencji niemożność znalezienia potrzebnej artykulacji przy wypowiadaniu dźwięku. Zaburzenia mowy ekspresywnej w przebiegu afazji motorycznej aferentnej często mają charakter stabilny i chory może być pozbawiony mowy na wiele lat. Tylko prawidłowo zorganizowana rehabilitacja jest w stanie wrócić choremu, w znacznym stopniu, utracone możliwości. Celem zajęć jest tu przede wszystkim nauczenie chorego właściwego układania aparatu artykulacyjnego w trakcie wypowiadania głosek. Szczególne znaczenie ma tutaj wykorzystanie dodatkowej aferentacji, zwłaszcza wzrokowej.
W przypadkach najcięższych możemy spotkać się z sytuacją, że chory w ogóle nie jest w stanie wydobywać głosu i nawet wypowiedzenie głoski „a” czy „o” jest niemożliwe, chociaż w sytuacjach np. dużego bólu może bardzo donośnie wydawać te same dźwięki. W takim przypadku należy wykorzystać zachowane zazwyczaj mimowolne odruchowe reakcje chorego, pojawiające się przy działaniu odpowiednich bodźców. W dalszym etapie ćwiczeń przechodzimy do czynności mniej naturalnych, wymagających od chorego większej kontroli własnych ruchów.  Ćwiczenia oddechowe (np. dmuchanie na piłeczkę) z kontrolą ruchów klatki piersiowej. Ćwiczenia murmurando /mmmm/, samogłosek [a], [o] wykorzystujące nabyte umiejętności kontroli ruchów klatki piersiowej.
 
W momencie kiedy chory potrafi już  wydobywać głos, należy rozwijać umiejętność  wykonywania coraz bardziej  zróżnicowanych ruchów w obrębie jamy  ustnej, zwłaszcza języka i warg. Chory musi mieć możliwość oglądania  ruchów swoich i terapeuty w lustrze. Trudność ćwiczeń powinna wzrastać  wraz z postępami pacjenta.
Podsumowując afazja motoryczno-aferentna (kinestetyczna) spowodowana jest uszkodzeniem zawoju zaśrodkowego lewej półkuli mózgu. Zakłócona wtedy jest gnozja somestetyczna, czyli czucie ułożenia elementów aparatu artykulacyjnego. Ruchomość narządów mowy jest zachowana, chory nie umie jednak wykonać ruchów potrzebnych do mówienia. Trudności artykulacyjne występują zarówno w mowie samodzielnej, a także przy powtarzaniu. Chory poszukuje właściwego układu aparatu artykulacyjnego, co świadczy o zachowanej kontroli słuchowej. W cięższych przypadkach występuje niemożność artykułowania jakiejkolwiek głoski, natomiast w lżejszych przypadkach obserwuje się zamianę głosek, różniących się tylko jedną cechą artykulacyjną. Te same błędy popełniane są w pisaniu i czytaniu (paragrafie i paraleksje). Ponieważ podobne objawy stwierdza się w piśmie takich pacjentów, Łuria postulował, że proces artykułowania głosek jest również niezbędny dla czynności pisania. Takiej afazji towarzyszyć mogą pewne postacie apraksji, gdzie z powodu braku zdolności czuciowych, wykonywanie precyzyjnych ruchów jest utrudnione.
 
 
 
 
 Bibliografia.
Herzyk A: Wprowadzenie do neuropsychologii klinicznej. Wyd. Naukowe Scholar. W-wa 2005.
Łuria A: Podstawy neuropsychologii, Warszawa 1976.
Pąchalska M: Rehabilitacja neuropsychologiczna. Wyd. UMSC Lublin 2008.
Pąchalska M: Neuropsychologia kliniczna. Wyd. PWN, W-wa 2007.


 
Zmieniony ( 16.11.2010. )
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
 Serwis Logopedia.pl wykorzystuje pliki cookies, które są zapisywane na Twoim komputerze. Technologia ta jest wykorzystywana w celach funkcjonalnych, statystycznych i reklamowych. Pozwala nam określać zachowania użytkowników na stronie, dostarczać im odpowiednie treści oraz reklamy, a także ułatwia korzystanie z serwisu, np. poprzez funkcję automatycznego logowania. Pliki cookies mogą też być wykorzystywane przez współpracujących z nami reklamodawców, a także przez narzędzie Google Analytics, które jest przez nas wykorzystywane do zbierania statystyk. Korzystanie z serwisu Logopedia.pl przy włączonej obsłudze plików cookies jest przez nas traktowane, jako wyrażenie zgody na zapisywanie ich w pamięci urządzenia, z którego korzystasz. Jeżeli się na to nie zgadzasz, możesz w każdej chwili zmienić ustawienia swojej przeglądarki.
Promocje
Zestaw nr 3 dla dzieci
 Zestaw nr 3 dla dzieci
PLN 171,00
Dodaj do koszyka

10 błędów popełnianych przez dobrych rodziców
10 błędów popełnianych przez dobrych rodziców
PLN 20,00
Dodaj do koszyka

RODZINA Z DZIECKIEM Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ
RODZINA Z DZIECKIEM Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ
PLN 9,50
Dodaj do koszyka

Rozwijanie twórczości i inteligencji emocjonalnej dzieci i młodz
Rozwijanie twórczości i inteligencji emocjonalnej dzieci i młodz
PLN 27,00
Dodaj do koszyka

Rozwój psychiczny dziecka od 0 do 10 lat
Rozwój psychiczny dziecka od 0 do 10 lat
PLN 33,00
Dodaj do koszyka

Najnowsze
Logopedia 2.0 - pakiet Gold
Logopedia 2.0 - pakiet Gold
PLN 3 920,00
Dodaj do koszyka

Strategie aktywnego nauczania
Strategie aktywnego nauczania
PLN 38,00
Dodaj do koszyka

Sylaby inaczej 2
Sylaby inaczej 2
PLN 38,00
Dodaj do koszyka

 
Top!
Top!